Marktupdate | December 2025

Elke maand delen we de belangrijkste ontwikkelingen op de energiemarkt. We laten zien hoe de energieprijzen tot stand komen, signaleren trends over meerdere maanden en jaren, en geven je inzicht in de impact van de markt op jouw energierekening.

December: fossiele energiecentrales bepalen de prijzen

December kende over het algemeen zacht winterweer, met gemiddeld hoge temperaturen en zonnig weer. Alleen in de laatste week van het jaar was het kouder dan gemiddeld. Het waaide meer dan in november, wat zorgde voor een lichte toename in de productie van windenergie.

Ondanks deze omstandigheden bepaalden vooral fossiele energiecentrales de energieprijs. Het resultaat: gemiddeld hoge prijzen en beperkte prijsverschillen ten opzichte van de rest van het jaar. De volatiliteit was laag. Daardoor was er minder ruimte voor flexibele assets, zoals batterijen, om te profiteren van prijsschommelingen. Dit kan hebben geleid tot een laag cycli in december.

De dagmarkt (day-ahead)

De prijzen op de dagmarkt waren vergelijkbaar met november. Door de korte dagen was de productie van zonne-energie beperkt. Hoewel de windproductie licht toenam, was de hernieuwbare opwek niet voldoende om aan de vraag te voldoen. Een groot deel van de energievraag werd geleverd door fossiele centrales. Dit zorgde voor een hoge gemiddelde prijs en kleine dagelijkse prijsverschillen.

Dagmarktprijzen

De prijzen lagen iets lager dan in november, maar waren nog steeds gemiddeld hoog ten opzichte van de rest van het jaar. Traditionele centrales, zoals gas- en kolencentrales, speelden een belangrijke rol en leverden een groot deel van de elektriciteit. Omdat deze centrales elektriciteit produceren tegen een stabiele prijs, was er weinig volatiliteit op de dagmarkt.

De eerste drie weken van december waren uitzonderlijk zacht. Pas in de laatste week, tussen kerst en oud en nieuw, daalden de temperaturen. Hierdoor ontstonden van 26 tot en met 29 december stabiele, hoge prijzen rond de €100/MWh, met weinig prijsvariatie.

Daarnaast waren er meerdere dagen waarop windenergie duidelijk invloed had. Dit is goed zichtbaar in de onderstaande grafiek met de dagmarktprijzen van 19 december. In de nacht van 18 op 19 december was er relatief veel wind. In combinatie met een lage vraag naar elektriciteit leidde dit tot zeer lage prijzen in de nacht, tussen €1 en €10/MWh.

Geen negatieve prijzen in december

Ondanks momenten met lage vraag en hoge productie van windenergie, zijn er in december geen kwartieren geweest met negatieve prijzen. Dit past in de trend van de afgelopen maanden en jaren. 

Hoogste prijs van de maand: 3 december

Op 3 december bereikte de elektriciteitsprijs het hoogste niveau van de maand. Net als in november gebeurde dit op een woensdag rond 16:45. Vanaf 14:00 uur steeg de prijs snel naar €299/MWh. Vergelijkbare prijsstijgingen zagen we ook op 12 en 16 december.

Deze pieken ontstaan door een combinatie van toenemende vraag, afname van hernieuwbare productie en hoge opstartkosten van fossiele centrales. Op zulke momenten kunnen de energieprijzen daardoor flink oplopen.

De onbalansmarkt

De volatiliteit op de onbalansmarkt bleef in december extreem laag, zelfs lager dan in november. De prijsspreiding was in november al historisch laag, maar zakte deze maand nog verder. Het balanceringssysteem functioneerde efficiënt en stabiel. Dankzij voldoende flexibiliteit van vooral gascentrales en windenergie ontstonden er nauwelijks momenten van onbalans in het systeem.

Het aantal kwartieren met regeltoestand 2 nam iets af ten opzichte van vorige maand, maar blijft nog steeds extreem hoog: 27% van de onbalanskwartieren. Door de combinatie van extreem lage volatiliteit en een groot aandeel kwartieren met regeltoestand 2 is het voor flexibele assets, zoals batterijen, momenteel nauwelijks interessant om bij te dragen aan de balancering van het systeem.

Extreem lage volatiliteit

In december functioneerde het balanceringssysteem bijzonder efficiënt: de onbalansprijzen bleven de hele maand zeer laag. Het systeem beschikte over voldoende flexibiliteit, vooral dankzij traditionele gascentrales. Voor flexibele assets, zoals batterijen, bood dit weinig kansen; de opbrengsten waren aanzienlijk lager dan in voorgaande jaren.

Regeltoestand 2

In december kwamen opnieuw extreem veel kwartieren voor met regeltoestand 2, wel iets minder dan in oktober en november. Regeltoestand 2 ontstaat wanneer in één kwartier zowel een tekort als een overschot in het systeem voorkomt. In zo’n situatie brengt TenneT bij alle partijen met een onbalanspositie de bijbehorende onbalanskosten in rekening. Het is dan niet mogelijk om met bijvoorbeeld een batterij bij te dragen aan de balancering en een positief resultaat te behalen.

Het hoge aantal kwartieren met regeltoestand 2 vergroot het risico voor passieve balancering met een batterij. Om dit risico en de onbalanskosten te beperken, is het belangrijk om niet opportunistisch te reageren op onbalans. Pas wanneer in een kwartier duidelijk sprake is van een tekort of overschot, kan geladen of ontladen worden.

Slechts twee korte prijspieken: 8 en 15 december

In december waren er slechts twee momenten met hoge onbalansprijzen: op 8 en 15 december. Zoals te zien in de grafieken, bereikte de onbalansprijs op 8 december om 08:00 uur €1.895/MWh en op 15 december tussen 17:15 en 17:30 uur hetzelfde niveau. Dit betrof slechts drie kwartieren, waarbij het kwartier op 8 december bovendien eindigde in regeltoestand 2.

Het verdienpotentieel voor bijvoorbeeld batterijen was hierdoor extreem laag. Alleen op 15 december was er een mogelijkheid om een significante bijdrage te leveren en hier een passende compensatie voor te ontvangen.

Verdwaald in moeilijke vaktaal?

Geen zorgen! We hebben een handige begrippenlijst voor je klaarstaan👇

Onze maandelijkse marktupdate in je mailbox ontvangen?