Marktupdate | Januari 2026
Elke maand delen we de belangrijkste ontwikkelingen op de energiemarkt. We laten zien hoe de energieprijzen tot stand komen, signaleren trends over meerdere maanden en jaren, en geven je inzicht in de impact van de markt op jouw energierekening.
Januari: typische wintermaand op de energiemarkt
Januari stond in het teken van meerdere dagen met streng winterweer. Sneeuw en ijs zorgden voor een lagere opwek van hernieuwbare energie, met duidelijke regionale verschillen. De windproductie bleef beperkt en de zonneproductie was laag en lastig te voorspellen door lokale sneeuwbuien. Hierdoor werd een groot deel van de elektriciteitsproductie in Nederland ingevuld door gasgestookte centrales.
Op de dagmarkt bleven de prijzen overwegend stabiel, waardoor er weinig ruimte was voor batterijen om te profiteren van prijsspreiding. Op de onbalansmarkt deden zich daarentegen meer kansen voor dan in de voorgaande maanden. Moeilijk voorspelbare vraag, in combinatie met wisselende hernieuwbare productie (onder andere door besneeuwde zonnepanelen) zorgde hier voor extra prijsschommelingen.
De dagmarkt (day-ahead)
De dagmarktprijzen in januari lagen op een hoog niveau, vergelijkbaar met 2025. Een groot deel van de elektriciteitsvraag werd ingevuld door gasgestookte centrales, ondersteund door beperkte windproductie. Dit resulteerde in een hoge gemiddelde prijs en relatief kleine prijsverschillen binnen een dag.
Dagmarktprijzen
Het begin van het jaar liet een vergelijkbaar beeld zien als in 2025: hoge prijzen en een lage volatiliteit. De productie van zonne-energie bleef beperkt, waardoor het grootste deel van de elektriciteit werd opgewekt door gasgestookte centrales, aangevuld met windenergie. Dit zorgt voor veel prijsstabiliteit, met als gevolg beperkte kansen voor flexibele assets, zoals batterijen.
De gemiddelde dagelijkse prijsspreiding is het verschil tussen de hoogste en laagste kwartierprijs op één dag. Bij een grote spreiding is het verdienpotentieel van batterijen hoog, want er kan dan goedkoop elektriciteit worden gekocht (laden), en dure elektriciteit worden verkocht (ontladen).
Met een gemiddelde prijs van 108 €/MWh was elektriciteit deze maand relatief duur. Deze periode van het jaar is meestal de duurste, omdat de kosten van elektriciteitsproductie sterk samenhangen met de gasprijs. Het koude winterweer in januari, in combinatie met geopolitieke spanningen en lage gasvoorraden, zorgde voor extra druk op de gasprijzen en dreef daarmee ook de elektriciteitsprijzen verder op.
De onbalansmarkt
De onbalansmarkt kende deze maand meer uitdagingen dan voorgaande maanden. De koudegolf in Europa en de onvoorspelbaarheid van zowel elektriciteitsverbruik als hernieuwbare productie leidden tot hogere onbalansprijzen. Dit bood meer mogelijkheden voor batterijen om bij te dragen aan de balancering van het systeem. Tegelijkertijd dempte Picasso een deel van deze volatiliteit, waardoor de markt stabieler bleef dan in eerdere jaren.
Lage volatiliteit
In januari werd elektriciteit vooral opgewekt door gasgestookte centrales. Deze centrales verzorgden het grootste deel van de flexibiliteit in het systeem en zorgden voor stabiliteit in de balanceringsdiensten. Daardoor waren er, vergeleken met voorgaande jaren, weinig kansen voor flexibele assets zoals batterijen.
Regeltoestand 2
In januari deden zich opnieuw extreem veel kwartieren voor met regeltoestand 2, vooral in de avonduren tot ongeveer middernacht.
Het hoge aantal kwartieren met regeltoestand 2 vergroot het risico voor passieve balancering met een batterij. Om dit risico en de onbalanskosten te beperken, is het belangrijk om niet opportunistisch te reageren op onbalans. Pas wanneer in een kwartier duidelijk sprake is van een tekort of overschot, kan geladen of ontladen worden.
Vriesweer en sneeuw: 5 januari
Op 5 januari bereikte de elektriciteitsprijs op de onbalansmarkt het hoogste niveau van de maand. Dit gebeurde op een maandag rond het middaguur, toen de prijs opliep tot €4.358/MWh.
In de eerste week van het jaar kreeg Nederland te maken met streng winterweer, met sneeuw en ijs in grote delen van het land. Ook andere Europese landen werden door deze weersomstandigheden getroffen. De windproductie bleef zeer beperkt, en de zonneproductie was moeilijk voorspelbaar doordat veel zonnepanelen bedekt waren met sneeuw. Dit zorgde voor een aanzienlijk tekort aan elektriciteit, wat resulteerde in een extreme onbalansprijs.
Afregelprijs: De onbalansvergoeding voor afregelen. Bij een overschot in het systeem is er een prijsprikkel voor minder leveren of extra afnemen.
Verdwaald in moeilijke vaktaal?
Geen zorgen! We hebben een handige begrippenlijst voor je klaarstaan👇